Τρίτη, 10 Απριλίου 2012

Μετεωρολογικοί σταθμοί Λάρισας -ΑΝΑΝΕΩΜΕΝΟ

     Η Λάρισα είναι μια πόλη με μεγάλη σημασία από κλιματολογικής άποψης. Αν και με μια πρώτη ματιά φαίνεται μια απλή πεδιάδα μέσα στην όποια επικρατούν οι ίδιες συνθήκες , η αλήθεια είναι διαφορετική.  Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει μεγάλη διασπορά μετεωρολογικών σταθμών από επίσημους και ιδιωτικούς φορείς (πχ. ΕΜΥ - ΕΑΑ - ΔΕΗ). Οι σταθμοί που εγκαταστάθηκαν ήταν δασικοί , υδρολογικοί , μέτρησης ύψους νερού ποταμών και πολύ λίγοι μετεωρολογικοί. Βασικά από την ΕΜΥ σταθμοί μπήκαν και λειτούργησαν για κάποια διαστήματα στα Τρίκαλα , στην Καρδίτσα στη Λάρισα(αεροδρόμιο)  στο Βόλο και στην Ν.Αγχίαλος(αεροδρόμιο).

     Στο παρών άρθρο θα ασχοληθούμε με την πόλη της Λάρισας και την ιστορία των μετεωρολογικών σταθμών της. O πρώτος μετεωρολογικός σταθμός εγκαταστάθηκε το 1898 και οι μετρήσεις άρχισαν να καταγράφονται από τις 1/1/1899 έως το 1940. Ο σταθμός άλλαξε θέσεις σε μικρές βέβαια αποστάσεις μέσα στην πόλη της Λάρισας. Ο κλωβός στον όποιο τοποθετούνται τα μετεωρολογικά όργανα βρισκόταν σε υψόμετρο 1.10 έως 1.80 μέτρα πάνω από το έδαφος και έτσι οι μετρήσεις έχουν κάποιες διάφορες μεταξύ τους.Την περίοδο αυτή βέβαια υπήρχαν και κάποια διαστήματα που δεν έγιναν μετρήσεις λόγω Πολέμου και άλλων προβλημάτων.

Από το 1940 έως το 1973 μετρήσεις κατέγραφε το Ινστιτούτο Κτηνοτροφικών Καλλιεργειών .
Από το  1950 στο αεροδρόμιο Λάρισας (στρατιωτικό) εγκαταστάθηκε ένας πλήρης μετεωρολογικός σταθμός σε υψόμετρο 74 μέτρα .Ο σταθμός είναι ο πιο ανατολικός από τους υπάρχοντες αυτή τη στιγμή. Είναι ο χαμηλότερος σε υψόμετρο σταθμός καθώς όλοι οι προηγούμενοι ήταν εγκατεστημένοι σε υψόμετρα άνω των 80 μέτρων έως και 107 μέτρα στα δυτικά της πόλης. Αυτός παρέμεινε ενεργός  μέχρι και σήμερα και έτσι καλύπτει με αναλυτικά και αξιόπιστα στοιχεία την περίοδο 1950-2011.

     Όλα αυτά τα στοιχεία ακολουθούσαν διαφορετικό τρόπο επεξεργασίας και παράγωγης μέσων όρων. Έτσι εφαρμόστηκαν τεχνικές ομογενοποίησης τους με διαφόρους μαθηματικούς τύπους με αποτέλεσμα να υπάρχει αυτή τη στιγμή μια πολύ σωστή εικόνα για τις μέσες θερμοκρασίες της πόλης από το 1899 έως και το 2011. Η τάση της μέσης ετήσιας θερμοκρασίας ήταν καθοδική στο διαστήματα 1899 έως το 1976. Εκεί ήταν και το ελάχιστο όλης της περιόδου 1899-2011 ενώ από το 1977 η θερμοκρασία άρχισε να παρουσιάζει σταδιακή άνοδο η οποία συνεχίζεται και σήμερα.

Η τεχνολογία προχωρά και έτσι τα τελευταία χρόνια εκτός από τον επίσημο σταθμό του αεροδρομίου που έχει και μια απόσταση 3,7 χιλιόμετρων από το κέντρο της πόλης, ερασιτέχνες μετεωρολόγοι ή και απλοί <<εραστές>> των καιρικών φαινομένων αγόρασαν και εγκατέστησαν μετεωρολογικούς σταθμούς. Δεν αναφερόμαστε σε τελείως φθηνούς και αναξιόπιστους σταθμούς αλλά σε σταθμούς ημιεπαγγελματικούς της φίρμας Davis κατασκευής αμερικάνικης οι οποίοι διαθέτουν όλα τα στάνταρ για να ονομαστούν επίσημοι. Παρόλα αυτά λεπτομέρειες του WMO  παγκόσμιου μετεωρολογικού οργανισμού αφήνουν για λίγο τους σταθμούς αυτούς (που είναι οικονομικοί σε σχέση με τους πανάκριβους επαγγελματικούς) έξω από την γκάμα των χρησιμοποιουμένων σταθμών από επίσημους φορείς.

Το 2006 ο υποφαινόμενος εγκατέστησα και συνδεσα με το διαδίκτυο σταθμό Davis pro2 plus 24hrs fan-aspirated (model : 6163) στην ταράτσα του σπιτιού σε όσο το δυνατό ανοιχτό χώρο και σε ύψος 2,2μετρα πάνω από την ταράτσα ενώ το ανεμόμετρο-ανεμοδείκτης σε ύψος 5,5μετρα πάνω από την ταράτσα στην ανατολική πλευρά της πόλης στην περιοχή του ΑΤΑ (Αρχηγείου Τακτικής Αεροπορίας) 2,5 χιλιόμετρα από το σταθμό της ΕΜΥ . Ο σταθμός συντηρείται κανονικά σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του κατασκευαστή και καταγράφει στοιχεία ανελλιπώς από τον Φεβρουάριο του 2006 μέχρι και σήμερα. Μ.Σ Περιοχη ΑΤΑ

Το 2010 το Αστεροσκοπείο Αθηνών σε συνεργασία με το 6ο Λύκειο Λάρισας εγκατέστησαν σταθμό Davis Pro 2 24hrs fan-apirated (model : 6153). Ο σταθμός βρίσκεται στα δυτικά νοτιοδυτικά της πόλης 5,7 χιλιόμετρα από τον σταθμό της ΕΜΥ. Η εγκατάσταση έγινε στα 2,5 μέτρα από το έδαφος ενώ το ανεμόμετρο-ανεμοδείκτης τοποθετήθηκαν στα 7μετρα από το έδαφος. Η συντήρηση του γίνεται κανονικά σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του κατασκευαστή από ερασιτέχνη μετεωρολόγο. Ο σταθμός αυτός καταγράφει δεδομένα και τα παρουσιάζει στο διαδίκτυο από το Μάρτιο του 2010 έως και σήμερα. Μ.Σ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ

O 3ος σταθμός που αναφέρει και στο διαδίκτυο είναι της φίρμας Davis χωρίς να είναι γνωστό το ακριβές μοντέλο αλλά και το αν συντηρείται κανονικά. Αναφέρει δεδομένα από το Νοέμβριο του 2010 και βρίσκεται στην περιοχή της Παλαιάς Εθνικής στα ανατολικά της πόλης και είναι ο πιο κοντινός στο σταθμό της ΕΜΥ στο αεροδρόμιο σε απόσταση 2 χιλιόμετρων.

O 4oς σταθμός βρίσκεται στα δυτικά της πόλης στην περιοχή του Αγ.Αθανασίου -6Δρομοι και εγκαταστάθηκε τον Οκτώβριο του 2012. Από τον Οκτώβριο 2013 μεταφέρθηκε στο έδαφος μιας και οι μετρήσεις του ήταν πολύ προβληματικές λόγω του πολύ μεγάλου ύψους της ταράτσας. Τώρα βρίσκεται σε ύψος 5 μέτρα πάνω από το έδαφος σε ανοιχτό μέρος σε πρασιές των πολυκατοικίων. Είναι μοντέλο Davis Vue και συντηρείται κανονικότατα από ερασιτέχνη μετεωρολόγο. Βρίσκεται σε απόσταση 4,6 χιλιόμετρα από τον σταθμό της ΕΜΥ. Μ.Σ 6 Δρομοι

Ο 5ος σταθμός έχει εγκατασταθεί τον Ιανουάριο του 2013 στην αγροτική περιοχή Αγ.Μαρίνα στα βόρεια της πόλης σε υψόμετρο 70μετρων. Τοποθετήθηκε στα  4 μέτρα υψόμετρο σε χώμα και είναι μοντέλο Davis Vue - passive shield. Βρίσκεται σε απόσταση 3,6 χιλιομέτρων από το σταθμό της ΕΜΥ.

Ο 6ος σταθμός εγκαταστάθηκε τον Ιανουάριο του 2013 στην συνοικία Νεράιδας στα νότια της πόλης σε απόσταση 4,5 χιλιομέτρων από το σταθμό της ΕΜΥ. Είναι μοντέλο Davis Vue σε ταράτσα στα 12μ από το έδαφος. Μ.Σ Οδου Σιφνου

Ο 7ος σταθμός βρίσκεται στο χωριό Τερψιθεα στα δυτικά της πόλης της Λάρισας σε απόσταση 5,6χιλιομετρων από το κέντρο της πόλης και 9,5χιλιομετρων από το σταθμό της ΕΜΥ σε υψόμετρο 100μετρα. Είναι μοντέλο Davis Pro2 με παθητικό κλωβό. Δεν υπάρχουν πληροφορίες για το χρονοδιάγραμμα συντήρησης του. Μ.Σ χωριου Τερψιθεα

Ο 8ος σταθμός της πόλης βρίσκεται στο αεροδρόμιου και είναι της ΕΜΥ σε κλασικό κλωβό Stevenson με αναλογικά υδραργυρικά θερμόμετρα. Πρόσφατα το 2006 έχει εγκατασταθεί και αυτόματος μετεωρολογικός σταθμός δίπλα στον παραδοσιακό ο οποίος έχει αναφέρει και αυτός επίσημα στοιχεία αν και η νέα τεχνολογία αυτών των σταθμών δίνει και τις παραμικρές αλλαγές της θερμοκρασίας με αποτέλεσμα να μέτρα αρκετά δέκατα(ειδικα το καλοκαιρι) παραπάνω από ότι ο κλασικός κλωβός Stevenson. Μ.Σ Λαρισας ΕΜΥ

Χάρτης Λάρισας με τις τοποθετήσεις των μετεωρολογικών σταθμών.

Προφανώς υπάρχουν και άλλοι από ιδιώτες και άλλους φορείς που όμως δεν αναφέρουν στο διαδίκτυο και επομένως δεν είναι γνωστοί.



Αν θέλουμε να δώσουμε κάποια συμπεράσματα από την κοινή καταγραφή των 6 συνολικά σταθμών αυτά θα ήταν :

1)  Oι ελάχιστες θερμοκρασίες είναι σαφώς υψηλότερες στους 4 σταθμούς της πόλης από τον σταθμό της ΕΜΥ στην ύπαιθρο και το χειμώνα αλλά και το καλοκαίρι κατά 3 βαθμούς περίπου. Η θερμονησιδα αλλά και το λίγο μεγαλύτερο υψόμετρο της πόλης σε σχέση με την ανατολική ύπαιθρο είναι οι λόγοι για την αυξημένη θερμοκρασία μέσα στην πόλη.

2)  Οι μέγιστες θερμοκρασίες έχουν ελάχιστες διάφορες σε συννεφιασμένες , βροχερές άλλα και χιονοημερες. Αντίθετα σε μέρες ηλιοφάνειας έχουν τις περισσοτερερες φορές αποκλίσεις υπέρ της πόλης κατά 1 βαθμό περίπου πιο πάνω και ειδικά όσο πιο δυτικά τόσο πιο ζεστά. Το καλοκαίρι μάλιστα σε περιόδους επικράτησης ΝΔ ρεύματος αέρα η διαφορά δυτικής και ανατολικής πλευράς της πόλης μπορεί να φτάσει και τους 1,5 - 2 βαθμούς με την δυτική πλευρά να είναι θερμότερη.

3) To παραπάνω φαινόμενο συμβαίνει και λόγω του άνεμου που θερμαίνεται στο εσωτερικό της πεδιάδας προερχόμενο από την Πίνδο και στη συνέχεια δέχεται και νέα θέρμανση κατά την υπερπήδηση των ορέων του Ζαρκου ,του Τιτάρου αλλα και του Φιλληίου που χωρίζουν την Δυτική Θεσσαλία από την ανατολική, αλλά και από την θαλάσσια αύρα που μέσω του Ασμακιου ανατολικά της Λάρισα φτάνει από την περιοχή της Αγιας κοντά στην πόλη. Είναι χαρακτηριστικό πολλές φορές ο σταθμός του Αστεροσκοπείου στα δυτικά να έχει Νοτιοδυτικό λιβαιο άνεμο ασθενή ενώ το αεροδρόμιο Ανατολικό πιο δροσερό και αυτό το ανατολικό ρεύμα να δυσκολεύεται αρκετά να φτάσει πιο δυτικά.
Το φαινόμενο αυτό περιγράφει και ο μετεωρολόγος Δημήτρης Ζιακόπουλος στο βιβλίο του ''Ο γιος της γής και του Ήλιου'' τομος ΙΙ σελιδα 135 , σχημα 3.35 (Τοπικές κυκλοφόριες και μέγιστες θερμοκρασίες στις ανατολικές ηπειρωτικές περιοχές)


4) Το χειμώνα κατά την διάρκεια κακοκαιριών που συνοδεύονται από χιονοπτώσεις η δυτική πλευρά της πόλης είναι ψυχρότερη με ενα Δυτικό Βορειοδυτικό παγερό άνεμο και είναι συχνό το φαινόμενο να χιονίζει στις δυτικές παρυφές της πόλης και να σημειώνεται χιονόνερο ή και να βροχή στο σταθμό της ΕΜΥ. Συνήθως μετά από κάποιες ώρες η χιονόπτωση επεκτείνεται σε όλη την πόλη είτε η βροχή τελικά επικρατεί. Υπάρχουν βέβαια τουλάχιστον 3-4 περιπτώσεις τα τελευταία 9 χρόνια που στην δυτική πόλη το έστρωνε σε γρασίδι και αυτοκίνητα και στην ανατολική έβρεχε ή εριχνε χιονόνερο για μεγάλη διάρκεια χωρίς τελικά να χιονίσει σε όλη την πόλη.

2 σχόλια:

  1. Καλημερα σας.
    Θα το εκτιμουσα πολύ αν μου λεγατε την γνώμη σας για τον σταθμο http://www.ambientweather.com/amws1000wifi.html
    Ειμαι εντελώς νεος στο χομπύ αυτό και εχω διαβασει πολύ κολακευτικά σχόλια για σας.
    Σας ευχαριστώ

    Νικόλας Ζερβουδάκης
    nizer@otenet.gr

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σας απαντησα στο προηγουμενο μυνημα σας. Δεν εχω χρονο να σας στειλω e-mail.

      Διαγραφή